**Ekain haitzuloa** ::cuevas 
<div style="text-align: justify;">
Ekain haitzuloa, UNESCOk 2008an Gizateriaren Ondare izendatua, Magdalenienseko labar-arte paleolitikoaren santutegi nagusietako bat da, Altamira, Lascaux edo Niaux bezalako maisulanekin parekagarria. Ekain muinoko magal ekialdean dago, Deba udal-mugartean, nahiz eta Zestoako erdigunetik 1,5 kilometrora soilik egon, Goltzibar eta Beliosoerreka errekek mugatutako ingurune pribilegiatuan. 1969an Antxieta taldeko kideek aurkitu zuten, eta haren jatorrizko sarrera estuak artelan paregabe bat kontserbatzea ahalbidetu du: 70 irudi, pintura eta grabatu artean. Zaldiak dira protagonista nagusiak, eta haien multzo ekuestrea, kalitate tekniko eta estetiko handiko paneletan banatua, arte franko-kantauriarreko paretarik onena dela jotzen da.
Zaldi ugariez gain, Ekainek baditu beste animalia-irudi batzuk ere: orein eme bat, bi bisonte eta ahuntz txiki bat, baita sakabanatutako trazatu eta ikurrak ere, guztiak beltz bizi, gorri eta okrez eginda eta maisutasunez landuta. Silueta, tinta lau, grabatu eta bikromia teknikek, eta kontserbazio egoera bikainak, bere galeriek (Erdibide, Auntzei, Erdialde, Zaldei, Artzei eta Azkenzaldei) paleolito garaiko taldeek haranean utzitako sentsibilitate artistikoa ezagutzeko ibilbide bakarra bihurtzen dituzte. Irudien edertasunez harago, Ekainek bizimodu eta ehiza jarduerarako ingurune ezin hobea erakusten du, Homo sapiens-en gaitasun sinbolikoaren lekukotasun paregabea eskainiz Europako hego-mendebaldean. Haitzuloa kontserbazio arrazoiengatik itxita egon arren, Ekainberri erreplikak Europako labar-arteko altxor nagusietako bat benetakotasunez bizitzeko aukera ematen du.
</div>
