**Hiru olatuak** ::leyendas 
 <div style="text-align: justify;">
Hiru Olatuen kondairak Tomasen istorio tragikoa kontatzen du, Debako arrantzale gaztea, bere osabarekin —errespetatutako patroia— eta lehengusina Marirekin bizi zena, harekin maitasun isila hazten zuena. Baina ontziaren zortea okertzen hasi zen: gero eta hutsago itzultzen zen, arraina balitz bezala indar misteriotsu batek uxatzen zuena. Gau batean, Tomas eta Bilintx laguna bi emakume-izaki ikus¬ezinez bisitatu zituzten, eta urruneko olibondo batera eraman zituzten, ontzia eta tripulazioa madarikatuta zeudela ohartaraziz.
Bilintx beldurtuta azaldu zen: Arrangotziko puntara iritsi aurretik hiru olatu altxatuko ziren —esnekoa, malkoz betea eta odolez tindatua—, eta azkena arpoiarekin jotzea zen bizirik irauteko modu bakarra. Gehienek istorioa zalantzan jarri bazuten ere, olibondo-adar fresko batek frogatu zuen zerbait gainditzekoa gertatu zela. Itsasoan, trainerak hiru olatu izugarrei egin zien aurre; eta Tomas, osabaren agindua jarraituz, azken olatu gorriaren bihotzera arpoia bota eta zatikatu egin zuen, marinel guztiak salbatuz.
Baina prezioa beldurgarria izan zen. Portura itzulitakoan, Tomasek jakin zuen agerpenak Mari eta haren ama zirela, lami bihurtuta. Biek etxean hil ziren, azken hitzetan Tomas madarikatuz, arpoi-kolpeak beraiek suntsitu zituelakoan. Horrela, trainerak inoiz baino arrain gehiago ekarri bazuen ere, Tomasek betiko eramango zuen bizkarrean maite zituenak salbatzearen prezioa: bihotza hautsia eta mina.
</div>
